نکات کلیدی:

• کارمزدهای گس اتریوم، هزینه‌هایی هستند که در قالب اتر پرداخت می‌شوند تا جبرانی برای کارهای محاسباتی انجام شده توسط اعتبارسنج‌ها باشند.
• از زمان آپگرید لندن (EIP-1559) هر کارمزد گس اتریوم شامل دو بخش است یعنی یک کارمزد پایه که سوزانده می‌شود و یک کارمزد اولویت اختیاری (انعام) که به اعتبارسنجی که تراکنش شما را پردازش می‌کند، تعلق می‌گیرد.
• کارمزدهای گس با افزایش و کاهش تقاضای شبکه دچار نوسان می‌شوند اما می‌توانید از طریق زمانبندی مناسب، شبکه‌های لایه 2 و توجه و دقت به آنچه که امضاء می‌کنید، آنها را مدیریت کنید.

کارمزدهای گس اتریوم، هزینه اجرای تراکنش هستند که در قالب اتر برای استفاده از شبکه اتریوم پرداخت می‌شوند. انجام هر کاری در شبکه اتریوم، از خرید اتر و سوآپ کردن توکن‌ها گرفته تا مینت کردن NFT یا تعامل با قراردادهای هوشمند مستلزم پرداخت گس است. این هزینه، برای جبران کار اعتبارسنج‌هایی استفاده می‌شود که تراکنش‌ها را پردازش کرده و از امنیت شبکه حفاظت می‌کنند.

برای اینکه با اطمینان خاطر از اتریوم استفاده کنید، لازم است که با طرز کار سیستم گس این شبکه آشنا باشید. در این مطلب توضیح می‌دهیم که کارمزد گس چیست، چطور محاسبه می‌شود، چطور می‌توانید آن را به حداقل برسانید و غیره. با ما همراه باشید.

کارمزد گس اتریوم چیست؟

کارمزدهای گس اتریوم، هزینه اجرای تراکنش هستند که در قالب اتر پرداخت می‌کنید تا تراکنش شما اجرا شود (یعنی در بلاکی از بلاک چین اتریوم درج شود). «گس» به واحد کارِ پردازشی لازم برای تکمیل یک اقدام ارتباط دارد و کارمزد، هزینه‌ای است که به ازای هر واحد از آن کار پرداخت می‌کنید.

در واقع، می‌توان گس را به سوخت یک ماشین تشبیه کرد. هر چقدر مسیر مورد نظر طولانی‌تر باشد، سوخت بیشتری مصرف می‌شود. در شبکه اتریوم، هر چقدر برای اجرای یک تراکنش نیاز به طی کردن گام‌های محاسباتی بیشتری وجود داشته باشد، گس بیشتری مصرف می‌شود. ارسال اتر از آدرسی به آدرسی دیگر، گس بسیار کمی مصرف می‌کند. اما تعامل با پروتکل‌های پیچیده دیفای یا مینت کردن NFT مستلزم مصرف گس بیشتری است.

بدون چنین کارمزدهایی، همه می‌توانند با ارسال تراکنش‌های اسپم و بی فایده شبکه را مختل کرده یا اعتبارسنج‌ها را درگیر حلقه‌های محاسباتی بی پایان کنند. وجود گس، محاسبات و پردازش را تبدیل به یک بازار می‌کند: فضای محدود بلاک، به تراکنش‌هایی تعلق می‌گیرد که مایل به پرداخت هزینه آن باشند.

کارمزدهای گس اتریوم چطور محاسبه می‌شوند؟

کارمزدهای گس اتریوم با ضرب کردن گس مصرفی تراکنش در قیمت هر واحد گس محاسبه می‌شوند. از زمان آپگرید لندن که در آگوست 2021 منجر به فعال سازی EIP-1559 شد، این قیمت شامل دو بخش می‌شود: یک کارمزد پایه و یک کارمزد اختیاری. فرمول محاسبه به این صورت است:

کل کارمزد گس = گس مصرف شده × (گس پایه + کارمزد اولویت)

هر بخش از این فرمول نقش متفاوت خودش را دارد.

کارمزد پایه

کارمزد پایه، حداقل قیمت به ازای هر واحد گس است که پرداخت آن برای درج تراکنش در یک بلاک الزامی است. این نرخ به صورت خودکار توسط شبکه تعیین شده و در هر بلاک بر اساس اینکه بلاک قبلی چقدر پر بوده، تنظیم می‌شود. با افزایش تقاضا، هزینه کارمزد پایه افزایش پیدا می‌کند و بالعکس.

کارمزد پایه سوزانده شده و به صورت دائم از کوین‌های در گردش حذف می‎شود. این کارمزد به اعتبارسنج‌ها تعلق نمی‌گیرد. مکانیزم سوزاندن کوین یکی از تغییرات مهمی بود که در EIP-1559 پیاده سازی شد و مصرف اتریوم را به کاهش پایدار موجودی اتر پیوند می‌دهد.

کارمزد اولویت (انعام)

کارمزد اولویت یک انعام اختیاری است که کاربران به اعتبارسنج‌ها پرداخت می‌کنند تا تراکنش آنها را در یک بلاک درج کنند. انعام بیشتر به اعتبارسنج‌ها انگیزه می‌دهد که تراکنش شما را زودتر انتخاب کنند و این موضوع در بازه‌های شلوغی شبکه اهمیت زیادی دارد. کارمزد اولویت به اعتبارسنج تعلق می‌گیرد و سوزانده نمی‌شود.

محدودیت گس

محدودیت گس یا گس لیمیت، حداکثر مقدار گسی است که یک تراکنش اجازه مصرف آن را دارد. انتقال استاندارد اتر بین دو آدرس معمولی 21 هزار گس مصرف می‌کند. تعاملات قرارداد هوشمند نیاز به گس لیمیت بیشتری دارند که گاهی به صدها هزار یا میلیون‌ها واحد می‌رسد.

اگر تراکنش با گسی کمتر از گس لیمیت تکمیل شود، تنها برای آنچه که مصرف شده هزینه پرداخت می‌کنید. اگر تراکنش نیاز به گس بیشتری داشته باشد، شکست خورده و گس خرج شده از دست می‌رود.

Gwei چیست؟

قیمت گس بر اساس Gwei نمایش داده می‌شود که مخفف gigawei است. یک Gwei معادل با یک میلیاردم یک اتر است. استفاده از Gwei از دردسر نوشتن ارقام اعشاری بسیار طولانی برای مبلغ کارمزد پیشگیری می‌کند.

چرا گاهی اوقات کارمزدهای گس بسیار زیاد هستند؟

کارمزدهای گس اتریوم در مواقعی که افراد زیادی قصد استفاده از شبکه را در یک زمان داشته باشند، افزایش پیدا می‌کنند. پروتکل قادر است به ازای هر بلاک مقدار محدودی کار را پردازش کند در نتیجه وقتی حجم تقاضا از فضای بلاک موجود فراتر برود، کارمزد گس افزایش چشمگیری پیدا می‌کند.

این جهش‌ها معمولاً در حوالی رویدادهای قابل پیش بینی رخ می‌دهند، از جمله:

• مینت NFTهای مورد انتظار
• دوره‌های نوسان شدید بازار و لیکوئید شدن
• رونمایی از توکن‌های جدید و بازه ثبت درخواست ایردراپ
• شدت گرفتن فعالیت در پروتکل‌های دیفای محبوب

در این زمان‌ها، خیلی از کاربران کارمزد اولویت پرداخت می‌کنند تا تراکنش آنها هر چه سریع‌تر در بلاک بعدی درج شود. چنین شرایطی در شبکه اتریوم زیاد مشاهده می‌شود.

چطور کارمزد گس اتریوم را کاهش دهیم؟

نمی‌توان کارمزدهای گس اتریوم را کاملاً صفر کرد اما می‌توانید با انجام برخی کارها، کارمزد را به حداقل برسانید.

زمانبندی تراکنش‌ها

تقاضای شبکه الگوی خاصی دارد. معمولاً در منطقه‌های زمانی اصلی، کارمزدها هنگام شب و در آخر هفته‌ها که فعالیت کاهش پیدا می‌کند، کمتر هستند. تراکنش‌های غیرفوری را می‌توان در چنین زمان‌هایی اجرا کرد.

بررسی گس ترکرها

ابزارهای عمومی مثل گس ترکر (Gas Tracker) اتریوم، داده‌های زنده مربوط به نرخ کارمزدها را نمایش می‌دهند. با نگاهی به این ابزارها می‌توان زمان‌های مناسب‌تر را برای اجرای تراکنش پیدا کرد.

استفاده از یک شبکه لایه 2

شبکه‌های لایه 2 اتریوم مثل آربیتروم، آپتیمیسم، بیس و زی کی سینک تراکنش‌ها را بیرون زنجیره پردازش کرده سپس اثبات‌های فشرده سازی شده را به اتریوم برمی‌گردانند. آنها همزمان با داشتن امنیتی در سطح خود اتریوم، کارمزدها را کاهش می‌دهند. برای بیشتر کارهای روزمره مثل سوآپ کردن توکن‌ها، ارسال استیبل کوین‌ها یا تعامل با دیفای، لایه 2 مقرون به صرفه‌ترین انتخاب محسوب می‌شود.

تنظیم سرعت اجرای تراکنش

بیشتر والت‌ها به کاربران امکان می‌دهند که هنگام ارسال تراکنش، بین سرعت کمتر و هزینه بیشتر یک گزینه را انتخاب کنند. اگر یک تراکنش فوری نیست، ارسال آن با سرعت کمتر و کارمزد محدودتر می‌تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش هزینه‌ها داشته باشد.

دسته بندی تراکنش‌ها

برخی کارها را می‌توان در قالب چند تراکنش انجام داد؛ از جمله تأیید چندین توکن یا ارسال ارز در سطح چندین آدرس مختلف. امضاهای کمتر باعث کمتر شدن هزینه گس کلی می‌شوند.

برای تراکنش‌های شکست خورده چه اتفاقی می‌افتد؟

تراکنش‌های شکست خورده اتریوم هم شامل هزینه گس هستند. از آنجایی که اعتبارسنج‌ها کار را تا مرحله شکست خوردن تراکنش پیش برده‌اند، گس مصرف شده قابل برگشت نیست. تراکنش شکست خورده هم مثل سایر تراکنش‌ها روی بلاک چین ثبت می‌شود.

از جمله دلایل شکست خوردن تراکنش‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• گس لیمیت بیش از حد کم تنظیم شده؛
• قرارداد هوشمند به عقب برگشته، چون یکی از شرایط لازم برآورده نشده است؛
• تأیید توکن یا بررسی موجودی حین اجرا شکست خورده است؛
• سطح اسلیپیج از مقدار تعیین شده فراتر رفته است.

به همین دلیل، تنظیم گس لیمیت مناسب و درک آنچه که قرار است امضاء کنید، مهم است. تراکنشی که به دلیل تنظیمات نادرست قرارداد یا تأیید مخرب با شکست روبرو شده، می‌تواند باعث متضرر شدن شما شده و حتی موجودی والت شما را تخلیه کند.

کارمزد گس چه ارتباطی با استیکینگ اتریوم دارد؟

کارمزدهای گس به اعتبارسنج‌هایی پرداخت می‌شود که شبکه را فعال نگه داشته‌اند اما مکانیزم دیگری امنیت اقتصادی شبکه را حفظ می‌کند. از زمان پیاده سازی آپگرید مرج در سپتامبر 2022، اتریوم با مکانیزم اجماع نظر «اثبات سهام» کار می‌کند. اعتبارسنج‌ها باید در این مکانیزم حداقل 32 اتر را به عنوان وثیقه در شبکه قفل کنند و در صورتی که عملکرد صادقانه‌ای نداشته باشند، این موجودی را از دست می‌دهند. در واقع همین موجودی است که تضمین امنیتی اصلی شبکه محسوب می‌شود.

کارمزدهای گس هم در شبکه نقش دارند. این کارمزدها به اعتبارسنج‌ها انگیزه می‌دهند تا تراکنش‌ها را تأیید کنند و در سودی که سرویس‌های استیکینگ به دست می‌آورند، تأثیرگذار هستند.

جمع بندی

کارمزدهای گس شبکه، مکانیزمی هستند که فضای محدود بلاک را به یک بازار عملی و کاربردی تبدیل می‌کنند. درک طرز کار کارمزد پایه، کارمزد اولویت و گس لیمیت کمک می‌کند که زمانبندی بهتری داشته، تصمیمات هوشمندانه‌تری گرفته و هزینه‌ها را به حداقل برسانید.

سوالات پرتکرار

کم بودن گس لیمیت چه تأثیری دارد؟

اگر گس لیمیت کمتر از گس لازم برای اجرای عملیات باشد، تراکنش با شکست روبرو می‌شود. گس خرج شده پیش از شکست خوردن تراکنش قابل بازگشت نیست.

آیا تراکنش‌های شکست خورده اتریوم هم شامل هزینه گس می‌شوند؟

بله! چه تراکنش شکست بخورد و چه اجرا شود، اعتبارسنج‌ها منابع پردازشی را مصرف می‌کنند. هر گسی که پیش از نقطه شکست مصرف شده باشد، به شبکه پرداخت می‌شود.

چرا کارمزد پایه سوزانده می‌شود؟

دلیل سوزاندن کارمزد پایه، کاهش موجودی در گردش اتر در گذر زمان و از بین رفتن انگیزه دستکاری بازار کارمزد توسط اعتبارسنج‌ها است. دستمزد اعتبارسنج‌ها، با کارمزد اولویت و پاداشی که برای پیشنهاد دادن و تأیید بلاک‌ها دریافت می‌کنند، پرداخت می‌شود.

آیا کارمزدهای اتریوم در شبکه‌های لایه 2 کمتر هستند؟

بله! شبکه‌های لایه 2 مثل آربیتروم، آپتیمیسم، بیس و زی کی سینک تراکنش‌ها را بیرون از زنجیره اصلی اتریوم پردازش کرده و اثبات‌ها را به شبکه برمی‌گردانند. این کار هزینه تراکنش را کاهش می‌دهد و در عین حال، تضمین‌های امنیتی اتریوم را حفظ می‌کند.