قیمت‌های بازار کریپتو به ندرت قابل پیش‌بینی هستند. ممکن است یک روز شاهد ثبت رکورد قیمت جدیدی باشیم و روز بعد، دوباره قیمت‌ها به سطح قبل برگردند. بسیاری از مواقع قیمت‌ها دائماً در یک محدوده مشخص جابجا می‌شوند و جهت مشخصی پیدا نمی‌کنند. در چنین شرایطی ممکن است وارد معامله شده، خیلی سریع آن را ببندید و بعد بلافاصله شاهد برگشت قیمت باشید. به مرور زمان این رفتار نمودار قیمت می‌تواند باعث از دست رفتن فرصت‌ها، خروج‌های زودهنگام و نتایج غیرمنسجم شود.

اما این بالا و پایین‌های مختصر همیشه هم بی نظم و تصادفی نیستند و معمولاً قیمت‌ها به سطوح آشنا برمی‌گردند. همچنین اگر نگاهی کلی‌تر داشته باشید، الگویی از حرکات تکرار شونده خواهید دید نه یکسری حرکت کاملاً تصادفی. این نشان می‌دهد که مشکل لزوماً همیشه خود بازار نیست؛ بلکه مشکل اصلی، سخت بودن اجرای منسجم و پایدار استراتژی‌ها در هنگامی است که هر تصمیم نیاز به توجه و دقت پیوسته‌ای دارد.

به همین دلیل، اتوماسیون و گرید تریدینگ می‌توانند بسیار مفید باشند. با یک رویکرد قانون‌مند، می‌توانید به شکل منسجم روی سطوح قیمت مشخص اقدام کنید. به این ترتیب می‌توانید به جای اینکه صرفاً متکی بر پیش‌بینی باشید، متمرکز بر اجرای برنامه ریزی شده استراتژی‌های خودتان شوید.

مزایای گرید تریدینگ برای بازار رنج

اصول کلی گرید تریدینگ کاملاً ساده و مشخص است. کافیست یک محدوده مشخص انتخاب کنید که قیمت ارز مورد نظر دائماً در آن محدوده جابجا می‌شود. در این محدوده، یکسری سفارش خرید پایین‌تر از نرخ جاری و یکسری سفارش فروش بالاتر از آن ثبت می‌کنید. هر سفارش فاصله مشخصی از سفارش بعدی دارد. طرز کار این روش به صورت زیر است:

• زمانی که قیمت ریزش کرده و به یک سطح خرید می‌رسد، سیستم خرید انجام می‌دهد.
• زمانی که قیمت افزایش یافته و به سطح بعد می‌رسد، سیستم فروش انجام می‌دهد.

این چرخه تا زمانی که نمودار قیمت در محدوده مورد نظر باقی بماند تکرار خواهد شد. به این ترتیب نیازی به حس و گمان یا تصمیم لحظه آخری ندارید. کافیست هر زمان که نمودار قیمت به یک سطح خاص برمی‌گردد، عمل کنید.

نکته کلیدی در اینجا قصد و نیت است. گرید تریدینگ به دنبال پیدا کردن حرکات بزرگ نیست بلکه در این روش شما قبول می‌کنید که ممکن است برای مدت زیادی قیمت‌ها تغییر چشمگیری پیدا نکنند. پس به جای منتظر ماندن برای شکست قیمتی که ممکن است هیچ وقت رخ ندهد، متمرکز بر حرکات موجود خواهید شد.

با این حال، این منطق مبتنی بر واکنش تنها زمانی به نتیجه می‌رسد که بازار رفتار مشخصی داشته باشد و این نکته ما را به سوال بعدی می‌رساند: چرا زمانی که نمودار قیمت وضعیت خوبی ندارد، این روش بسیار خوب عمل می‌کند؟

چرا گرید تریدینگ برای بازارهای رنج بهتر از استراتژی‌های جهتی است؟

بیشتر مواقع بازارهای رنج غیرقابل پیش‌بینی هستند. ممکن است به انتظار تداوم روند وارد معامله شوید اما خیلی زود نمودار قیمت به میانه رنج برگردد و برعکس. در واقع قیمت‌ها تنها به اندازه‌ای افزایش یا کاهش پیدا می‌کنند که باعث فعال شدن سفارش ورود یا خروج شما شوند.

به عبارت دیگر، معاملات جهتی وابسته به حرکت ادامه دار نمودار قیمت در یک جهت هستند اما در بازارهای رنج به ندرت چنین شرایطی مشاهده می‌شود.

در عین حال، گرید تریدینگ رویکرد متفاوتی را در پیش می‌گیرد. در این روش قبول می‌کنیم که قیمت دائماً یک محدوده خاص را لمس می‌کند. بنابراین، به جای اینکه امید به مومنتوم داشته باشیم، منتظر تکرار می‌مانیم؛ در نتیجه هر بازگشت به سطح آشنای قبلی، فرصت اقدام خواهد بود.

این رویکرد بیشتر به این دلیل کارایی دارد که یک ریتم خاص ایجاد می‌کند. در یک بازار رنج، فازهای تکراری وجود دارند که در آن قیمت کمی افزایش یافته، کاهش پیدا می‌کند و به همین ترتیب. در گرید تریدینگ، چنین نوساناتی رفتار مورد انتظار محسوب می‌شوند نه بریک اوتِ ناموفق. در این سیستم علت تغییر قیمت مهم نیست و همیشه رفتار سیستم به یک صورت است.

انسجام اهمیت بسیار زیادی دارد به خصوص با توجه به اینکه بیشتر افراد در تکرار پی در پی یک معامله دچار چالش هستند. به همین دلیل، در این معاملات اتوماسیون جایگاه ویژه‌ای دارد.

از استراتژی تا اجرا

ممکن است ثبت سفارش خرید و فروش در سطوح ثابت کار ساده‌ای به نظر برسد اما در عمل، دچار تردید شده و مثلاً برخی سفارش‌ها را رد کرده، تغییر داده یا به محض سرعت گرفتن تغییر قیمت، آنها را لغو کنید. این عدم انسجام در بلند مدت کل استراتژی را دچار مشکل می‌کند.

به همین دلیل، معمولاً در گرید تریدینگ ابزارها نقش بسیار مهمی دارند. این استراتژی نیاز به تعریف قوانین از پیش تعیین شده، سفارشات منسجم و اجرای سریع دارد که نیازمند توجه پیوسته است. بدون چنین ساختاری، ایده‌ها در حد نظری باقی می‌مانند.

در ادامه برای مثال نگاهی داریم به Phemex که بهترین ستاپ‌های گرید تریدینگ در آن تنظیم می‌شوند.

گرید تریدینگ در Phemex: آنی و آتی

استراتژی گرید تریدینگ تنها در صورتی کارآمد خواهد بود که اینترفیس مربوطه، ستاپ را واضح و اجرا را قابل پیش‌بینی کند. مثلاً ابزارهای Phemex متمرکز بر این ویژگی‌ها هستند:

• ورودی‌های واضح
• ساختار مشخص
• فیدبک‌های پیوسته پس از اجرای ربات

دو روش برای اجرای گرید تریدینگ در Phemex وجود دارد: یعنی نسخه اسپات و نسخه فیوچرز.

گرید تریدینگ اسپات

صفحه گرید تریدینگ اسپات بسیار آشنا به نظر می‌رسد. شما یک جفت ارز معاملاتی را انتخاب کرده، قیمت اوج و کف را مشخص کرده و تصمیم می‌گیرید که چه تعداد سطح بین این دو قرار می‌گیرند. سیستم پیش از اجرا، یک پیش نمایش به شما نشان می‌دهد تا محل دقیق سفارشات خرید و فروش را مشاهده کنید.

پس از آن، مقدار سرمایه مورد نظرتان برای معامله را مشخص کرده و تأیید می‌کنید. سپس ربات سفارشات خرید را پایین‌تر از نرخ و سفارشات فروش را بالای آن ثبت کرده و هر زمان که نمودار قیمت در این محدوده جابجا شود، این سیکل را تکرار می‌کند.

مزیت اصلی این روش سادگی آن است. در این روش نه لوریجی وجود دارد، نه محاسبه مارجین و نه تریگر شدن لیکوئید. اگر قیمت ریزش شدیدی داشته باشد، ربات همچنان در رنجی که مشخص کرده بودید کار می‌کند و اگر قیمت خارج از این محدوده حرکت کند، اجرا متوقف می‌شود.

گرید تریدینگ فیوچرز

Phemex یکسری ربات برای گرید تریدینگ قراردادهای دائم با مارجین USDT هم دارد. لازم به ذکر است که باید این حالت را تعمیمی از اتوماسیون گرید تریدینگ دانست نه یک استراتژی مجزا.

در صفحه گرید تریدینگ فیوچرز، سه حالت وجود دارد:

• حالت long: ربات از حالت long شروع کرده و معاملات را با فرض صعود ملایم انجام می‌دهد. در این روش هم خرید حول سطوح گرید تعیین شده انجام می‌گیرد اما فرض اولیه، بیشتر مثبت و امیدوار به صعود است.
• حالت Short: در اینجا ربات با پوزینش short شروع کرده و انتظار شیب نزولی را دارد.
• حالت خنثی: در این حالت ربات از اول موضع گیری جهتی خاصی ندارد. خریدها در کف و فروش در اوج (در محدوده‌ای که تعیین کرده بودید) انجام می‌شود؛ درست مثل ربات آنی اما روی قراردادهای آتی.

پس از انتخاب حالت، محدوده قیمت، تعداد سطوح و میزان سرمایه مورد نظرتان را مشخص می‌کنید. همچنین می‌توانید راجع به لوریج و محرک‌های ریسکی که مایل به نظارت بر آنها هستید تصمیم بگیرید.

لازم به ذکر است که بر خلاف گریدهای اسپات، گریدهای فیوچرز شامل ریسک مارجین و لیکوئید شدن هم می‌شوند بنابراین انتخاب درست رنج و لوریج در این حالت اهمیت بسیار بیشتری دارد.

پارامترهای تعیین کننده عملکرد گرید

یکی از مهم‌ترین دلایل شکست خوردن گرید تریدینگ، مغایرت بین تنظیمات و تغییرات واقعی قیمت است. سه ورودی که بیشتر از همه در حل این مشکل تأثیرگذار هستند، عبارتند از:

انتخاب محدوده قیمت

محدوده قیمت تعیین می‌کند که ربات کجاها کار کرده و کجا کار خاصی انجام نمی‌دهد. اگر این محدوده بیش از حد کوچک باشد، بیشتر مواقع نمودار قیمت از آن عبور کرده و ربات بی کار خواهد بود. عریض بودن بیش از حد این محدوده هم باعث می‌شود که معاملات به ندرت اجرا شوند.

در این زمینه باید یک رویکرد عملی داشته باشید. اوج و کف‌های هفته یا ماه اخیر را در نظر بگیرید. از محدوده‌هایی استفاده کنید که قیمت در آنها متوقف یا معکوس می‌شود. هدف، پیش‌بینی حرکت بعدی نیست بلکه قرار دادن گرید روی سطوحی است که نمودار قیمت معمولاً در آن قرار می‌گیرد.

تعداد گرید

تعداد گرید تعیین می‌کند که معاملات هر چند وقت یک بار تریگر می‌شوند. بیشتر شدن گرید یعنی کمتر شدن گپ بین سفارشات و اجرای تعداد بیشتری سفارش و بالعکس.

به طور کلی، محدودیت گرید بیشتر مناسب بازارهای رنج آرام است که حرکات بالا و پایین پایداری دارند و گرید پهن‌تر مناسب بازارهای رنج فعال‌تر با نوسانات شدیدتر است.

همچنین باید به کارمزد تراکنش‌ها هم توجه داشت چون اجرای هر معامله با هزینه‌های خاصی همراه است.

نوع فاصله گذاری گرید

فاصله گذاری گرید نحوه محاسبه فواصل بین سفارش‌ها را مشخص می‌کند و معمولاً به روش حسابی یا هندسی انجام می‌شود. مثلاً در Phemex این گزینه در صفحه تنظیمات گرید درست پس از مرحله تعریف محدوده قیمت و تعداد گرید قرار دارد.

در روش حسابی، سفارش‌ها در فواصل قیمت برابر قرار می‌گیرند. اگر محدوده شما از 90 تا 100 هزار دلار باشد، هر ستاپ گرید از فاصله دلاری یکسانی استفاده خواهد کرد. این روش هنگامی به بهترین شکل عمل می‌کند که قیمت‌ها به آرامی در یک بازه محدود جابجا شوند.

اما در روش هندسی، از گپ‌هایی با درصد برابر استفاده می‌شود. برای قیمت‌های پایین‌تر، فاصله گذاری نزدیک‌تر است و بالعکس. از آنجایی که قیمت‌های کریپتو به صورت درصدی تغییر می‌کنند نه با مبالغ ثابت، این گزینه معمولاً هنگام نوسان یا در بازار رنج ناهموار کارایی بهتری دارد.

مراحل تنظیم ربات گرید در Phemex

به دلیل راحتی کار با Phemex در اینجا از این پلتفرم برای مثال استفاده می‌شود. خود این پلتفرم شما را برای تک تک تصمیم گیری‌ها راهنمایی خواهد کرد. مراحل کار عبارتند از:

1. انتخاب یک جفت ارز معاملاتی: ارزی با تغییر قیمت محدود را انتخاب کنید. از جفت ارزهایی که در واکنش به اخبار یا شرایط دیگر جهشی ناگهانی پیدا می‌کنند، اجتناب کنید.

2. تعریف محدوده قیمت: حد بالا و پایین تغییرات قیمت در گذشته را تعیین کنید.

3. انتخاب تعداد گریدها: در این مرحله تراکم گریدها مشخص می‌شود. کمتر بودن تعداد گریدها باعث ایجاد فاصله‌های بازتر و سود بیشتر به ازای هر معامله می‌شود. بیشتر بودن گریدها باعث افزایش تعداد معاملات می‌شود.

4. انتخاب فاصله گذاری: برای رنج‌های پایدار و محدود از روش حسابی و برای حرکات شدیدتر از روش درصدی استفاده کنید.

5. تخصیص سرمایه: تنها مبلغی را اختصاص دهید که از دست دادن آن برای شما قابل تحمل باشد. ربات تنها از همین مبلغ استفاده می‌کند.

6. تعیین تنظیمات ریسک: برای ربات‌های اسپات، این مرحله عمدتاً شامل اضافه کردن قیمت توقف است. برای فیوچرز، باید لوریج و شرایط توقف را پیش از شروع به دقت مشخص کنید.

7. پیش نمایش گرید: طرح نمایش داده شده را بررسی کنید. باید به وضوح ببینید که خرید و فروش در کدام قسمت‌های رنج انجام می‌شوند.

8. راه‌اندازی ربات: تنظیمات را تأیید کرده و گرید را فعال کنید. سفارش‌ها به صورت خودکار اجرا شده و بلافاصله ربات فعال می‌شود.

پس از اجرای ربات، تمرکز شما تصمیم گیری پیوسته نخواهد بود. در این مرحله، نظارت، دانستن اینکه چه چیزی را باید تحت نظر داشته باشید و دانستن زمان مناسب برای مداخله ضروری است.

اشتباهات رایج در گرید تریدینگ

معمولاً گرید تریدینگ به ظاهر آرام و کارآمد به نظر می‌رسد و دقیقاً به همین دلیل، اشتباهات کوچک بیش از آنچه که انتظار می‌رود رخ می‌دهند. بیشتر ضررها ناشی از بدشانسی نیستند بلکه ناشی از ستاپ‌هایی هستند که رفتار نمودار قیمت را نادیده می‌گیرند.

• یکی از اشتباهات، تنظیم محدوده‌ای کوچک برای رنج است. در این حالت حتی اگر نمودار قیمت جهشی کوچک از این محدوده داشته باشد، ربات متوقف شده و کاری انجام نمی‌دهد. محدوده‌ای که منعکس کننده اوج و کف‌های اخیر باشد معمولاً از محدوده‌ای که حول قیمت جاری متمرکز شده بهتر عمل می‌کند.
• مشکل بعدی، قرار دادن سطوح با فواصلی دور است. زمانی که سطوح بسیار دور باشند، معاملات به ندرت تریگر شده و سرمایه بدون استفاده باقی می‌ماند. در این حالت گرید وجود دارد اما فعالیت به اندازه لازم نیست.
• تعداد گریدها هم اهمیت زیادی دارد. مثلاً انتخاب تعداد خیلی زیادی گرید می‌تواند باعث اجرای معاملات پی در پی شود که هر کدام کارمزد خاص خودشان را دارند. به همین ترتیب، تنظیم تعداد کمی گرید می‌تواند باعث از دست رفتن برخی نوسانات داخل محدوده شود.

البته گرید تریدینگ در بازار فیوچرز هم ریسک‌های خاصی را به همراه دارد. به خصوص اینکه لوریج زیاد باعث می‌شود هنگام تغییر شدید قیمت‌ها جای کمی برای خطا وجود داشته باشد.

لوریج متوسط و رنج وسیع‌تر معمولاً بهتر از تنظیمات شدید و تهاجمی به نتیجه می‌رسد.

جمع بندی

در مواقعی که بازار برای مدتی طولانی در یک رنج خاص حرکت کرده و جهت خاصی ندارد، گرید تریدینگ انتخاب خیلی خوبی است. این استراتژی برای بازارهای رنج و زمانی که عمل کردن طبق قانون مشخص را به تصمیم گیری پیوسته ترجیح می‌دهید، بسیار مناسب است.

در مقابل، اگر تصمیم گیری پیوسته را ترجیح داده یا متکی بر روندهای قوی هستید، ممکن است گرید تریدینگ برای شما کند یا محدود کننده به نظر برسد.

پس در مجموع، اگر انسجام، اتوماسیون و ریسک تعریف شده را ترجیح می‌دهید، در نظر گرفتن پلتفرم‌های گرید تریدینگ مثل Phemex می‌تواند مفید باشد. دقت داشته باشید که هر چند استراتژی گرید می‌تواند تصمیم گیری احساسی را با یک فرایند عملی و مشخص جایگزین کند، اما ریسک‌های ذاتی بازارهای کریپتو یا دستکاری بازار را از بین نخواهد برد.