نکات کلیدی

• اندازه معامله را طوری محاسبه کنید که در صورت رسیدن به استاپ لاس، تنها درصد کمی از موجودی کل حساب شما (طبق قانون 1 درصد) از دست برود.
• تنوع بخشی واقعی یعنی داشتن دارایی‌هایی که ارتباط زیادی با هم ندارند.
• می‌توانید با انتقال موجودی بلند مدت خودتان به والت سخت‌افزاری و استفاده از اکسچنج‌هایی تحت نظارت قانونی و با عملکرد شفاف، ریسک کاستدی را به حداقل برسانید.
• برای حفاظت از دارایی خودتان در برابر خطر هک، از کلیک کردن روی لینک‌های مشکوک خودداری کرده، برای دیفای از والت‌های برنر استفاده کرده و به جای پیامک، از احرازهویت 2 مرحله‌ای مبتنی بر اپلیکیشن استفاده کنید.

مقدمه

به حداقل رساندن سطح ریسک، برای بیشتر تریدرها و سرمایه‌گذاران یک اولویت مهم محسوب می‌شود. حتی اگر قابلیت تحمل ریسک زیادی داشته باشید، باز هم باید ریسک سرمایه‌گذاری را در برابر سود بالقوه آن ارزیابی کنید. اما فرایند مدیریت ریسک فراتر از انتخاب سرمایه‌گذاری‌ها یا معاملات کم ریسک‌تر است.

اهمیت مدیریت ریسک

کاملاً بدیهی است که ارزهای دیجیتال جزء پرریسک‌ترین دارایی‌ها برای سرمایه‌گذاران شخصی محسوب می‌شوند. برخلاف بازارهای سنتی، بازار کریپتو شبانه روز فعال است و ریسک‌های خاصی در آن وجود دارند از جمله خطر ورشکستگی اکسچنج‌ها، سوء استفاده از قراردادهای هوشمند و هک پل‌های بین زنجیره‌ای.

بنابراین ضروری است که برای کاهش ریسک‌های بالقوه، از استراتژی‌ها و اصول مدیریت ریسک استفاده کنید. این کار برای تبدیل شدن به یک تریدر موفق و مسئولیت پذیر نیز ضروری است.

پنج استراتژی مدیریت ریسکی که می‌توانند برای پورتفولیوی کریپتوی شما مفید باشند، عبارتند از:

استراتژی 1: قانون 1 درصد

قانون 1 درصد یک استراتژی مدیریت ریسک ساده است که طبق آن، نباید بیشتر از 1 درصد سرمایه خودتان را صرف یک معامله یا سرمایه‌گذاری کنید. اما بسیاری از تریدرهای مبتدی، "مبلغ ریسک" را با "اندازه پوزیشن" اشتباه می‌گیرند.

اگر 10 هزار دلار برای سرمایه‌گذاری دارید، طبق قانون 1 درصد نباید در یک معامله بیشتر از 100 دلار متضرر شوید. این به آن معنا نیست که فقط 100 دلار بیت کوین بخرید. بلکه باید اندازه پوزیشن را بر اساس استاپ – لاس محاسبه کنید. مثلاً:

• قصد خرید بیت کوین دارید.
• تحلیل اولیه به این نتیجه می‌رسد که نقطه بی‌اعتبارسازی اولیه (استاپ لاس) 5 درصد کمتر از قیمت جاری است.
• برای اینکه تنها 100 دلار (1 درصد از حساب خودتان)  را روی ریزش 5 درصدی ریسک کنید، اندازه اولیه پوزیشن باید 2 هزار دلار باشد.
• محاسبه: 2000 دلار (پوزیشن) × 5% (ریزش) = 100 دلار ریسک

با این رویکرد می‌توانید پوزیشن‌های بزرگتر داشته باشید و همزمان، ریسک واقعی حساب را به شدت محدود نگه دارید.

استراتژی 2: تنظیم نقاط حد سود و حد ضرر

سفارش استاپ – لاس، قیمتی را مشخص می‌کند که پوزیشن در آن بسته می‌شود. قیمت استاپ (توقف) پایین‌تر از نرخ جاری قرار داشته و تنظیم استاپ لاس به پیشگیری از ضرر چشمگیر کمک می‌کند.

سفارش حد سود هم بر عکس عمل کرده و قیمتی را مشخص می‌کند که در آن پوزیشن بسته شده و سود فعلی شما حفظ می‌شود.

مراقب اسلیپیج و گپ‌های غیرمنتظره باشید. مثلاً در رویدادهای سقوط سریع (flash crash) ممکن است قیمت یک دارایی به سرعت از 100 به 90 دلار ریزش کرده و همین ریزش شدید باعث پرش از استاپ – لاس 99 دلاری شما شود. برای پیشگیری از این شرایط، از به کار بردن لوریج زیاد که می‌تواند باعث لیکوئید شدن پوزیشن‌ها پیش از اجرای استاپ – لاس شود، خودداری کنید.

بهتر است که این محدودیت‌ها را از قبل تنظیم کنید نه در اوج هیجان و لحظات مهم. شاید در نظر گرفتن سفارشات حد سود به عنوان بخشی از استراتژی مدیریت ریسک، کار عجیبی به نظر برسد اما نباید فراموش کرد که هر چقدر بیشتر برای حفظ سود منتظر بمانید، ریسک حرکت بازار بر خلاف جهت پوزیشن شما بیشتر خواهد شد.

استراتژی 3: تنوع بخشی و پوشش

تنوع بخشی پورتفولیو یکی از محبوب‌ترین ابزارها برای کاهش ریسک کلی است. اما در حوزه کریپتو، دارایی‌ها ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. در صورت ریزش بیت کوین، احتمالاً بیشتر آلت کوین‌ها هم دچار ریزش می‌شوند. بنابراین خرید 10 آلت کوین پرریسک استراتژی خوبی برای تنوع بخشی نیست.

تنوع بخشی واقعی، یعنی خرید دارایی‌هایی که مستقل از هم حرکت می‌کنند. مثل:

• استیبل کوین‌ها: نگه داشتن بخشی از پورتفولیو در قالب استیبل کوین (یا پول نقد) به شما امکان می‌دهد که از نوسان دوری کرده و خرید را در کف انجام دهید.
• دارایی‌های دنیای واقعی: مثل طلای توکنیزه شده یا اوراق خزانه
• دارایی‌های تریدفای: سهام، املاک یا اوراق قرضه

پوشش ریسک (هجینگ) یک استراتژی پیشرفته‌تر است. فرض کنید که به اعتقاد شما قیمت بیت کوین دچار ریزش خواهد شد؛ در نتیجه تصمیم به پوشش این ریسک گرفته و یک قرارداد فیوچرز برای فروش بیت کوین باز می‌کنید. در صورت ریزش قیمت بیت کوین، سود پوزیشن Short باعث جبران ضرر پورتفولیوی شما خواهد شد.

هشدار: قراردادهای فیوچرز ریسک لیکوئید شدن و کارمزد فاندینگ نیز دارند. امن‌ترین پوشش برای تریدرهای تازه کار، استراتژیِ ساده‌ی تبدیل بخشی از پورتفولیوی کریپتو به پول نقد یا استیبل کوین است.

استراتژی 4: ریسک کاستدی

سقوط بازیگران بزرگی مثل FTX و سلسیوس، یادآور خوبی از اهمیت ریسک کاستدی است. اگر کل موجودی خودتان را در یک اکسچنج متمرکز حفظ کنید، امنیت دارایی شما به مخاطره خواهد افتاد.

برای مدیریت این ریسک، حتماً از پلتفرم‌های معتبر با سابقه اثبات شده و تحت نظارت قانونی استفاده کنید. همچنین، برای نگه داری طولانی مدت از ارزهای دیجیتال، استفاده از والت‌های سخت‌افزاری (سیستم ذخیره سرد) و نگهداری مقدار محدودی از موجودی برای ترید کردن در اکسچنج، توصیه می‌شود.

استراتژی 5: امنیت عملیاتی

امنیت عملیاتی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چون حتی در صورت داشتن بهترین استراتژی معاملاتی، ممکن است کل موجودی خودتان را در اثر هک یا اسکم از دست بدهید. بنابراین، توصیه می‌شود که مراقب موارد زیر باشید:

• ریسک فیشینگ: هرگز روی لینک‌های درون ایمیل یا پیام‌هایی که ادعا می‌شود هشدار امنیتی یا ایردراپ هستند، کلیک نکنید. در صورتی که دچار شک و تردید شدید، از طریق کانال‌های رسمی با پلتفرم مورد نظر تماس بگیرید. برای پیشگیری از اشتباهات آینده، صفحات پربازدید خودتان را بوکمارک کنید.
• قراردادهای مخرب: مراقب قراردادهای هوشمندی که تأیید می‌کنید باشید. برای تعامل با پروتکل‌های دیفای پرریسک یا جدید، از والت برنر استفاده کنید.
• احرازهویت دو مرحله‌ای: همیشه برای امنیت بیشتر از اپلیکیشن‌های احرازهویت (مثل Google Authenticator) یا کلید سخت‌افزاری (مثل YubiKey) استفاده کنید. مراقب احرازهویت پیامکی که در برابر حملات تعویض سیم کارت آسیب پذیر است، باشید.

جمع بندی

مدیریت ریسک، مستلزم داشتن نگاهی فراتر از نمودارهای قیمت است و شامل حفاظت از کلیدهای خصوصی، درک ریسک‌های قراردادهای هوشمند و تنظیم مناسب اندازه پوزیشن برای حفظ بقا در برابر نوسان بازار نیز می‌شود.